الگوهای معماری ایرانی ـ الگوی ورودی و سردر

باهم بخوانیم

الگوهای معماری ایرانی ـ الگوی ورودی و سردر 

Read Together
Iranian Architecture Patterns

سردر ورودی خانه­های تاریخی، یک فضای اتصالی – انتقالی هستند که معبر را به درون خانه متصل می­کنند. دیوار خانه به نحوی، دو طرف در ورودی را در بر می­گیرید که فرد در حال انتظار، می­تواند از جریان تردد اصلی درون کوچه کناره گیرد. سایه مختصری ایجاد شود و باران و برف در مقابل در ورودی بر سر مراجعه کنندگان فرود نیاید. الگوی "درگاه" این چنین شکل می­گیرد. به علاوه در قسمت فرورفتگی، دو سکو قرار دارد که در اکثر نقاط ایران، بدان­ها "پیرنشین" می­گویند.

الگوهای معماری ایرانی؛ الگوی ورودی و سردر - Iranian Architecture Patterns

بدین ترتیب، می­توان در کنار در ورودی استراحت کرد و بدون اینکه به خانه داخل شد در پناه سردر، اندکی توقف کرد. در بالای سردر، قوس­های مرتفع و یک پیشانی تزئین شده وجود دارد که معمولا با نامی از اسماء الهی یا آیه­هایی از قرآن شریف یا کلامی و شعری خوشامدگو، مزین شده است. در هر شهری به فراخور هنر و صنعتی که در آن شهر رشد کرده، پیشانی درها مملو از کاشی­کاری، آجرکاری، گچ کاری، مقرنس، قطاربندی و گره سازی است. تمامی درهای ورودی خانه­های بررسی شده ایرانی به صورت دولنگه از چوب ساخته و عمدتا با فلز و گل میخ، تزئین می­شدند. هر لنگه در، در فضای درگاه مختص به خود، باز و بسته می­شده و برای حریم سایر ورودی­ها و مسیرها، مزاحمت ایجاد نمی­کرده است. بر طبق قراردادهای اجتماعی، بر هر لنگه در ورودی، دو نوع آلت فلزی تعبیه شده با چهره و اشکالی متفاوت که در اثر کوبیدن، یکی صدای بم و در اثر کوبیدن دیگری صدای زیر حاصل می­شود. اگر کوبیدن در با صدای بم باشد، اهل خانه درمی­یابند آنکه بر در می­کوبد مرد است و اگر صدای زیر شنیده شود، قرارداد اجتماعی بر آن است که در پشت در، زن یا زنانی ایستاده­اند.

_________________________
:: منبع:
حائری مازندرانی،م.، ١٣8٨، خانه، فرهنگ، طبیعت، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری، تهران.
::
لینک مطلب قبل: الگوهای معماری ایرانی؛ الگوی بام

/ 2 نظر / 88 بازدید
طلیعه توحیدی

ممنون آقای مهندس...من واقعا عاشق این بخش موضوعی فضای رویداد هستم و تا به حال خیلی چیزا ازاین بخش یاد گرفتم... اشارتون به قسمت پیرنشین خیلی خوب بود...من واقعا نمی دونستم که این قسمت هم واسه خودش اسمی داره و یکی از اجزای ورودی خانه محسوب می شه...چیزی که اونو بارها جلوی خونه پدربزرگ هاومادربزرگ هامون دیدیم ولی یکی مثل من هیچ وقت نمی دونسته که بابا اینم واسه خودش یه شخصیتی داره تو ورودی خونه!!! بازم ممنون...موفق تر باشید!

زهرا رستمی

سلام خسته نباشید پست پر باری بود .ممنون