لوکوریوزیه - شاهکاری شاعرانه از نور و طبیعت - Le Corbusier

 بازخوانی تاریخ - ١5

لوکوریوزیه - شاهکاری شاعرانه از نور و طبیعت
بخش سوم

History Restatement - 15
Le Corbusier - Third Part

شماره 14 مجله "هنر و معماری" که در تابستان سال 51 منتشر شده، ادای دینی است به معمار شهیر قرن بیستم، "لوکوربوزیه". آنچه در ادامه می­خوانید، بخش‌هایی است از مقاله‌ای با همین عنوان که به گردآوری نظرات معماران ایرانی درباره "لوکوربوزیه" پرداخته و کارهای این معمار فرانسوی را مورد بررسی قرار داده.

     لوکوریوزیه - شاهکاری شاعرانه از نور و طبیعت - Le Corbusier

دکتر رضا کسائی درباره لوکوربوزیه می­نویسد:

در طول مدت فعالیتش در زندگی هنری از سن 30 سالگی، لوکوربوزیه هرگز از نوشتن کتب و مقالات جهت دفاع از هنرش و یا ایجاد بحث و گفتگوی هنری غافل نشد. گاهی اوقات، تئوری­های جدیدی را پیشنهاد می­کرد و گاهی دیگر گرایش­ها و تجربیات خود را در معرض قضاوت عامه می­گذاشت. فتواهای او و استیل­های مبتکرانه ولی صریح و قاطعش که غنی از نکات پرمعنا و اعجاب انگیز و همراه با منطق و برهان بود در تاریخ فرم­ها نظیر تلاش بزرگان و تئوریسین­های رنسانس جامعه هنری را متاثر کرد و برای کسانیکه علاقه به شناسایی عمیق لوکوربوزیه داشته باشند، باید همان اندازه که در معماری او تفحص می­کنند، جستجوهای او را در نقاشی ورانداز کنند و نیز هرچقدر نقاشی او را می­جویند لازمست در نوشته­های فراوان و پرمغزش و یا در تئوری­های متعددش در مورد هنر معماری غور و تامل نمایند:

لوکوربوزیه نقاش، لوکوربوزیه معمار، لوکورلوزیه شهرساز، لوکوربوزیه مجسمه ساز و لوکوربوزیه نویسنده. نویسندگی را لوکوربوزیه از عنفوان جوانی دنبال کرد. هرچه می­اندیشید به رشته تحریر در می­آورد و نوشته­هایش را همراه با طرح­ها و دسن­ها بسادگی و مورد درک عامه ارائه می­کرد. در مورد معماری، لوکوربوزیه 5 اصل را عنوان کرد. او باین 5 اصل اعتقاد کامل داشت و در تمام کارهای شهرسازی و معماری او، تلاش­ها و مطالعاتش را بر اساس همین 5 اصل می­بینیم:

1- پیلوتی، 2- بام مسطح و باغچه روی آن، 3- نقشه آزاد، 4- پنجره طویل از پهنا نه درازا، 5- نمای آزاد. بعقیده لوکوربوزیه اینها هستند 5 اصل معماری جدید. او درباره اصول فوق می­گوید: بدین ترتیب زیرزمین­های تاریک و مرطوب از بین می­روند، خانه روی ستونها در هوا معلق می­ماند و امکان می­دهد که باغ و سبزه از داخل آن عبور کند تا وقفه­ای در طبیعت پدید نیاید. باغ و سبزه روی بام خانه نیز ادامه می­یابد، شیروانی­های سرد جای خود را به تراس­های پرگل می­دهند. بعلت وجود بتن مسلح، دیگر دیوارهای باربر وجود ندارند و در نتیجه نقشه بنا بکلی از هرگونه محدودیت و قید و شرط آزاد می­گردد زیرا با وجود یک استروکتور مستقل دیگر به وجود دیوارهای ضخیم حاجت نیست؛ نقشه بنا در طبقات بالا دیگر اسیر و برده فرم و فونکسیون­های پایین نخواهد بود، آزادی مطلق در طرح فضاها و استقلال در نقشه طبقات و درنتیجه صرفه­جویی از همه حیث.

در طول تاریخ، پنجره روزنه­ای بود در یک دیوار قطور و باربر و در نتیجه ابعاد آن نمی­توانست از یک حدی بیشتر توسعه یابد ولی با پیدایش بتن مسلح، دیوار فقط بصورت یک سطح کار می­کند و عاری از حجم است و پنجره­ها می­توانند از سطح نما عقب­تر قرار گیرند، یعنی سقف از قاب ساختمان بیرون می­زند و جلوتر می­رود و به سیستم پوششی معنی و مفهوم جدیدی می­بخشد. نماها اعضاء و اجزاء ساده­ای هستند که می­توان آنها را در هر کجا و به هر فرمی که دلخواه است بوسیله پنجره­ها قطع کرد.
این پنج اصل لوکوربوزیه صدها مورد و صدها نحوه توجیه در حین اجراء در معماری بوجود می­آورد و تمام این موارد در دوران شکوفایی معماری مدرن، ایجاد آثار بزرگی را از قبیل ویلا ساوا و یا Unite, d, habitation و یا ساختمان سویس در دانشگاه پاریس و غیره امکان­پذیر ساختند.

مهندسی و مجسمه سازی به عقیده لوکوربوزیه اساس معماری است. تشریح حجم­های ساختمانی بوسیله یک اسکلت مقاوم، انتخاب حجم­های ابتدایی، گوشه­های قائمه، سطوح قطع شده توسط پنجره­های طویل و بی­انتها، ابعاد و اشل­های پلاستیکی. لوکوربوزیه عقیده دارد که هیچ معماری بدون کاربرد اصول فوق سروسامان نمی­گیرد. شاهکار لوکوربوزیه در همین است: "موفق­ترین ساختمان­ها آنست که به بهترین وجهی اصول پیشنهادی مرا به بکار بسته باشد." تمام شاهکارهای لوکوربوزیه و تمام آثار معماری و یا نقاشی و یا مجسمه سازیش در قالب یک مشت احجام هندسی خلاصه می­شود. مکعب و مکعب مستطیل برای لوکوربوزیه اصالت فوق­العاده­ای را دارا است. اگر به یک یک آثارش بنگریم، همه را در یک قالب هندسی محاط می­بینیم ولی مساله­ای که در هنر او فوق­العاده شایان توجه است آنست که بناهای او ضمن اینکه در این قالب مکعبی شکل محاط شده­اند ولی از همه جهات آزادند؛ نور و طبیعت در لابلای ساختمان نفوذ می­کند و شاهکار شاعرانه­ای بوجود می­آید.

منبع: مجله هنر و معماری. شماره ١۴. تیر  - شهریور ١٣۵١

لینک مطلب قبل: لوکوربوزیه - طراحی برای انسان

آرش پوراسماعیل

/ 5 نظر / 14 بازدید
آزاد

سلام و عرض ادب ، با یک مطلب جدید پیرامون انفجارها درافغانستان به روز هستم . اگر فرصت داشتید ، خوشحال می شوم که سری بزنید. پیروز و سربلند باشید چشمه ریگی | http://blog.cheshmehregi.com

محـــبوبه جبــــارنژاد

Hi, Thankful

سحر

سلام خيلي استفاده ميكنم از مطالب وبلاگتون از معدود وبلاگهايي هستيد كه واقعا باهدف معماري فعاليت ميكنن بااجازتون لينكتون ميكنم ايام به كام...

حمید خداوردی

با سلام خدمت استادم جناب مهندس پوراسمائیل اجازه بدید اول سوالم را در مورد مطلب بپرسم منظور از این که دکتر رضا کسایی فرمودند پنجره طویل از پهنا نه از درازا منظورعرضش است یعنی از چپ و راست؟درسته؟ و اما سوال دوم اونجایی که نوشته بود لوکوربوزیه نقاش لوکوربوزیه هنرمند لوکوربوزیه شهرسازو... آیا این آقای لوکوربوزیه در همه ی این هنر ها و فنون استاد بوده؟آخر جناب پور اسماعیل از بچگی به من یاد دادند که آچار فرانسه همیشه هیچ کاره است یا فقط کار راه انداز است یا در مورد ایشون استثنائ است البته قصد جسارت به کسی را ندارم این سوالات در مورد آینده ی من هم هست سوال سوم ایشون در جریان معماری مدرن نقش داشتند یا خودشون بعد از معماریه مدرن معمار شدند جمله ی یکی مانده به آخر برای من ایهام آمیز بود سوال پنجم منظور از جمله ی بناهای او ضمن این که در این قالب مکعبی است ولی از همه جهات آزادند منظور همین یک عدد عکس است یا کلیت دارد و این که با نور آن ها را آزاد ساخته دیگر بیش از این مزاحم اوقاتتون نمی شوم ببخشید اگر پرحرفی یا گستاخی کردم

م - ج

سلام چرا آقای خداوردی سوال چهارم رو جا انداختند؟