نقد معماری - بازماندگان متروکه - Obsolete Survivors

نقد معماری - 11

بازمـاندگان مـتروکه

Critic of Architecture - 11
Obsolete Survivors

چندی پیش در بخش "معماری معاصر ایران" به معرفی "ساختمان اداری جیپ تهران" پرداختم. این ساختمان، اثر ارزشمندی از معمار پرکار دوران پهلوی اول، مهندس "وارطان" بود. یکی از خوانندگان فضای رویداد در پیامی خواستار ارائه تصاویر از فضای داخلی این بنای زیبا شده بود. اما به واقع، تصاویر موجود از فضای داخلی این بنا، صرفا گویای فضایی متروک بود که تنها باعث ایجاد تاثر بینندگان می­شد.
با دیدن وضعیت نابسامان این ساختمان، به یاد صدها بنای ارزشمندی افتادم که از دوران پهلوی اول و دوم در بیشتر شهرهای کشور، بخصوص در تهران به یادگار مانده است. اکثر این آثار، بناهای ارزشمند مسکونی و اداری هستند که اغلب یا در حال تخریب­اند و یا به حال خود رها شده­اند. در این میان وضعیت ساختمانهای مسکونی بسیار رقت بار است، از آنجا که زمین این بناها دارای ارزش منطقه­ای بالایی است، مالکان، به طمع دستیابی به تراکم بالای ساختمانی و کسب سود بیشتر به تدریج این بناها را تخریب کرده و ساختمانهایی با تراکم بالا و با معماری به اصطلاح عامه پسند امروزی می­سازند.

     نقد معماری - بازماندگان متروکه - Obsolete Survivors
  
ساختمان­های اداری و تجاری هم حال و روز بهتری ندارند چراکه اغلب مورد بی­مهری قرار گرفته و در حال احتضار هستند. کافی است نگاهی به خیابان جمهوری، انقلاب، لاله­زار و محلات واقع در بافت تاریخی تهران بیاندازیم. تمام جداره­های این خیابان­ها و خیابان­های فرعی آنها آکنده از بناهایی با معماری بسیار ارزشمندی است که با کولرهای آبی، تابلوهای مغازه­ها، دودکش­های ساختمان­ها و ... احاطه شده و نمای آنها در حال فرسوده شدن و نابودی است. فضاهای داخل هم یا به سلیقه کاربران تغییر یافته و یا به حال خود رها شده و متروکه شده­اند.
حال با دیدن چنین وضعیتی این سئوال به ذهن تمام دلسوزان می­رسد که آیا قطعه­ای از معماری معاصر این کشور، بخشی از گنجینه فرهنگی و تاریخی این سرزمین محسوب نمی­شود؟ حال که قریب دو دهه از دوران جنگ و سازندگی گذشته و کشور در ثبات نسبی اقتصادی و اجتماعی به سر می­برد، دیگر چه بهانه­ای برای بی­توجهی به تاریخ و فرهنگ این دیار وجود دارد؟

     نقد معماری - بازماندگان متروکه - Obsolete Survivors
  
آیا زمان آن نرسیده تا مسئولین فرهنگی کشور، فکری به حال بازماندگان متروکه معماری معاصر ایران کنند؟ یادگارهایی که تجسم کالبدی فرهنگ و زندگی مردمان دوره­ای از تاریخ کشور بوده و بهترین الگوها برای بهره­گیری و آموزش در حیطه معماری هستند. حال باید پرسید کدامین مردمان در جهان این چنین از تاریخ و گذشته ارشمند خود گریزان­اند و در کدامین کشور، چنین آزادانه و بی­رحمانه با آثار ارزشمند معماری برخورد می­شود و به واقع چه کسی در این کشور متولی رسیدگی به این موضوع است؟ میراث فرهنگی، شهرداری، وزارت مسکن و یا ....؟

لینک مطلب قبل: دفاع از تکرار قوس و بادگیر، دفاع از مرگ و فناست

آرش پوراسماعیل

/ 7 نظر / 18 بازدید
زهرا رستمی

سلام خسته نباشید ما کلا از همه نظر با دیگران فرق می کنیم .اگر همه جای دنیا حواسشون به میراثشون- هنرشون و...ما فرق داریم ما اهل دنیا پرستی نیستیم.وقت این حرفها هم الان نیست مال زمانیست که همه خراب شوند به جایشان بناهای دیگر ساخته که شد بعد سر و صدا بلند می شود و تازه می فهمیم مسئولش کیست. ناراحت کننده است .باز هم مثل همیشه فقط می تونیم امید داشته باشیم که اوضاع بهتر بشه. ممنون

محبــوبه جبـــارنژاد

سلام استاد! از احساس مسئولیتی که نسبت به معماری دارید فوق العاده خرسندم. انشا, ا... با همت افرادی چون شما و دیگران ، به نجات معماری ارزشمندمان بپردازیم. با آرزوی موفقیت و کامیابی/

زهرا حضرتی

حفظ بافتی که ارزش معماری و فرهنگی دارد نیاز به همکاری شرکتهای شهرسازی و معماری دارد که بتوان بافت را احیا نمود و آن را حفظ کرد و شایسته است که به عنوان پروژه در نظر گرفته شود .

عرفان نظام

او....ف ؛سلام ما هنوز به درک کاملی از ارزشهای فرهنگی امروز کشورمان دست پیدا نکردیم چطور شما بدنبال حفظ و ارزش نهادن به آثار گذشته هستید ؟نسل امروز که باید خواستگاه حفظ ارزشها و آثار گذشته باشد ؛ بدنبال ساخت هویت های جدید برای کشور؛جامعه ؛ شهر و خودش میباشد و این درحالیست که این نسل خسته از گذشته ی غنی ای است که هیچگاه درکش نکرده و بنظرشان هیچ فایده ای برایشان ندارد !

میلاد

سایت معماری و گرافیک دارم و داشتم دنبال سایت ها و وبلاگ های جالب و مفید می گشتم که وبلاگ شمارو دیدم .....به سایتم سر بزنین و اگر تمایل داشتین منو لینک کنید .....در این صورت و ارسال نظر برای من ، منم سریعا با کمال میل شمارو لینک کنم .... www.college-coffee.net مجله اینترنتی کافی نت کالج

مرتضی ابراهیمی

سلام استاد در فصلنامه شارستان ویژه زمستان و بهار 1390 پروژهای به نام مجتمع تجاری اقامتی مشهد _ ایران به چاپ رسیده، با دیدن آن کار که کاملا واضح است نمای این بنای دوره پهلوی الگوی جداره جالب آن پروژه شده است و همین نشان از با ارزش بودن این قبیل بناهای قدیمی میتواند باشد تا شاید بهانه ای برای حفظ این بناها باشد .

آترین انصاری

با سپاس فراوان از استاد پور اسماعیل بابت ارائه این پست بسیار ارزشمند و جای بسی امیدواری است که همواره دغدغه خاطرتاشان میراث ارزشمند گمشده ی معماری ایرانی است که با گذر زمان بیشتر به دست فراموشی سپرده می شود و شما استاد عزیز همواره در این محیط مجازی با همت بالای خود سعی در احیای دوباره این میراث ارزشمند دارید.