دیالوگ معماری

گفتگویی با تادائو آندو

Architectural Dialogue
Dialogue With Tadao Ando

مایکل اوپینگ: در مقاله‌های متعددی که به کار شما اختصاص دارد، نویسندگان از قابلیت شما در خلق "فضاهای ناب" صحبت می‌کنند، من کنجکاوم پاسخ شما را بشنوم. به عقیده شما، با اشاره به این موضوع، آنها چه می‌خواهند بگویند؟ به نظر من این غیرممکن است؛ فضا هرگز کاملا خالص نیست؛ فضا همیشه مملو از احساس و عاطفه می‌باشد و همیشه پر از اندیشه و فکر است. آیا فکر یک فضای خنثی یا خالص، یک اندیشه شبهه آمیز نیست؟

تادائو آندو - Tadao Ando

تادائو آندو: درست است؛ فضا تنها هنگامی زندگی به خود می‌گیرد که انسان‌ها به آن وارد می‌شوند. نقش فضا در معماری و نقش اساسی معماری عبارت است از فراهم آوردن تعامل میان انسان‌ها، میان انسان و افکار بیان شده توسط نقاش‌ها و مجسمه‌سازها و خصوصا نقش فضا فراهم کردن بستر برانگیختن تفکر در درون انسان‌هاست. دیوارها، سقف‌ها و پنجره‌ها باید برانگیزاننده اندیشه‌ها و ایده‌ها باشند؛ و اندیشه‌ها خالص نیستند. اندیشه‌ها متعددند و روی هم قرار می‌گیرند؛ یکی روی دیگری. ما در اینجا نشسته‌ایم؛ این فضا به گونه‌ای عمل می‌کند که باعث تسهیل گفتگوی ما می‌شود. این فضا خودمانی و آرام است و به یک کاربری اولیه پاسخ می‌دهد، یعنی فونکسیونی که به ما امکان یک گفتگو را می‌دهد. با این وجود معماری خوب، فراتر از فونکسیون‌های اولیه و ساده می‌رود. از سوی دیگر شما باید انواع کاربری‌های ثانویه را نیز مورد توجه قرار دهید. یک فضا براساس تنها یک چیز شکل نمی‌گیرد. فضا، چند حس را مخاطب قرار می‌دهد؛ حس بصری، شنوایی، لامسه و هزار چیزی که به آن اضافه می‌شود. کار کردن با فضا و فرم، ایجاب می‌کند که با بیشترین مقدار ممکن هوشمندی و فکر کار کنی.

مایکل اوپینگ: می‌توان گفت که کانسپت شما از یک بنا ابتدا متوجه فضاست؛ چیزی که توصیف و تشریح آن مشکل است و سپس متوجه شکل فیزیکی بنا می‌شود؛ چیزی که شاید صحبت کردن از آن ساده‌تر باشد.

تادائو آندو: شکل باعث پیدایش فضا می‌گردد. یک دانشمند صاحب‌نام ژاپنی به نام کاکوزو اوکاکورا، کتابی را به انگلیسی تحت عنوان "کتاب چای" درباره تشریفات چای نوشته است. فکر می‌کنم که فرانک لوید رایت این کتاب را خوانده است و بسیار تحت تاثیر آن قرار گرفته است. اوکاکورا می‌گوید؛ فضایی که در آن تشریفات چای به عمل می‌آید بسیار مهمتر است از یک سقف، یک کف یا چهاردیواری که فضا را احاطه کرده‌اند. به عبارت دیگر فضا تنها نسبت به توان آن چیزی که در خود دارد، بیان نمی‌شود بلکه بطور ویژه در رابطه با آنچه که بیان می‌کند، تعریف می‌شود. من فکر می‌کنم، هنگامی که فرانک لوید رایت از خواندن کتاب اوکاکورا فراغت حاصل کرد، به خودش گفت که این اولین باری است که حقیقتا معنای فضا را درک می کند.

_________________________
::
منبع: ١389. ترجمه خسرو افضلیان. هفت گفتگو با تادائو آندو، انتشارات آهنگ قلم. مشهد.