معماری معاصر ایران ـ 4
  

مسجد الغدیر تهران

Contemporary Architecture of Iran – 4
Alghadir Mosque - Tehran

کارفرما: هیئت امنای مسجد الغدیر
مشاور طراحی بنا: جهانگیر مظلوم
بهره بردار: مسجد الغدیر
زمان احداث: 1355 هجری شمسی
زمان بهره برداری: 1361 هجری شمسی
کاربری بنا: مذهبی
مساحت زمین طرح: 918 متر مربع
زیربنای مجموعه: 826 متر مربع
تعداد بلوک: یک بلوک
تعداد طبقات: چهار طبقه (سه طبقه روی زمین و یک طبقه زیر زمین)
سطح اشغال: 90 درصد
سیستم سازه بنا: اسکلت فلزی
سیستم تاسیسات بنا: گرمایش و سرمایش با فن‌کویل

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

توصیف کالبدی بنا

ترکیب دو حجم مکعب مستطیل با ارتفاع متغیر و منشوری با پلان چند ضلعی منتظم، طرح کلی بنا را تشکیل می‌دهند. حجم منشور مورد نظر، در ترازهای مختلف ارتفاعی، دارای پلان‌های متفاوتی مانند هشت ضلعی، دوازده ضلعی، بیست و چهار ضلعی و نظایر آن می‌باشد. این احجام، به گونه‌ای ترکیب شده‌اند که بلندترین حجم (گنبدخانه) میان دو حجم کوتاه، قرار گرفته است. این احجام، متاثر از اندازه و موقعیت زمین، در امتداد محور شمالی ـ جنوبی، مستقر شده‌اند. ساختمان از ضلع کندروی بلوار میرداماد معادل پنج متر، عقب نشینی کرده است و بدین لحاظ در تضاد با ساختمان‌های مجاور که عقب نشینی حدود بیست متر را دارند، قرار گرفته است.

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

بررسی کیفی فضاها

این مسجد، از دو بخش سه و چهار طبقه، تشکیل شده است. تالار اجتماعات، سرویس‌های بهداشتی و مدیریت مسجد در زیرزمین، گنبدخانه، شبستان مردانه، کفش‌کن و سرسرای ورودی در همکف و شبستان زنانه، کتابخانه و صندوق قرض‌الحسنه در طبقات اول و دوم مستقر هستند. در طراحی این بنا سعی شده است، عملکردهای جانبی مسجد، در بخشی مجزا واقع شده و از تداخل عملکردها کاسته شود.

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

سبک و روحیه حاکم بر بنا

پیش از آنکه بتوان این بنا را به سبک و دوره‌ای خاص متعلق دانست، می‌توان آن را تلاش طراح برای خلق فضایی با نوآوری‌های جدید، در چنین کاربری‌هایی فرض کرد. نوآوری‌هایی که تداوم سنت‌های گذشته و در ارتباط با معماری سنتی ایران باشد. خلوص احجام به کار رفته، به کارگیری مصالح و تزیینات آجری و کاشیکاری در نما، استفاده از عناصر و مفاهیم معماری گذشته و بیان جدیدی از آنها، بیان‌گر تاثیر نهضت‌های پست مدرنیسم در معماری، به ویژه گرایش‌هایی که به زمینه و بستر طراحی تمایل و توجه دارند، می‌باشند.

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

معماری معاصر ایران –  مسجد الغدیر تهران – جهانگیر مظلوم – Alghadir Mosque – Tehran – Jahangir Mazlom Architect

نوع و نحوه بکارگیری مصالح غالب در بنا

به طور کلی، مسجد الغدیر، به لحاظ اجرایی از کیفیت مطلوبی برخوردار است. شاخص‌ترین جزییات اجرا شده در بنا، تزیینات آجری متنوعی مانند گره‌چینی، اجرای کتیبه‌هایی از آیات قرآن به خطوط کوفی و بنایی و همچنین اجرای مثلث بندی در سقف گنبدخانه، برای تبدیل بیست و چهار ضلعی به دوازده ضلعی، هشت ضلعی و در نهایت به چهار ضلعی می‌باشد.

_________________________
منبع:
میرمیران، ه. و اعتصام، الف.، ١٣8٨، معماری معاصر ایران، شرکت طرح و نشر پیام سیما. تهران.