معماری معاصر ایران – 2

تئـاتـر شهر تهران 

Contemporary Architecture of Iran – 2
The City Theater – Tehran

کارفرما: سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور (سازمان برنامه و بودجه)
مشاور طراحی بنا: سردار افخمی و همکاران
بهره بردار: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
زمان احداث: 1346 هجری شمسی
زمان بهره برداری: 1351 هجری شمسی
کاربری بنا: فرهنگی
مساحت زمین طرح: 27250 متر مربع
زیربنای بنا: 5600 متر مربع
تعداد بلوک: یک بلوک
تعداد طبقات: چهار طبقه (سه طبقه روی زمین و یک طبقه زیر زمین)
سطح اشغال: 30 درصد
سیستم سازه بنا: اسکلت بتنی
سیستم تاسیسات بنا: سیستم هواساز

     معماری معاصر ایران –  تئاتر شهر تهران -Contemporary Architecture of Iran - The City Theater – Tehran

سبک و روحیه حاکم بر بنا
 

هندسه پلان، ترکیب احجام خالص، توجه به عملکرد ساختمان در حجم و نما، به کار بردن پنجره­های نواری و ایجاد فضایی نیمه شفاف در پیرامون بنا، بیانگر تاثیر جنبش معماری مدرن در طراحی معماری این بنا می­باشند. اجرای نقوش هندسی تزیینی در دیواره­ها و اجرای نیم قوس­های جناغی پیش آمده و کاربرد مصالحی شبیه آجر را می­توان تلاشی در جهت خلق ترکیبی از معماری سنتی و مدرن یا به عبارتی دیگر، نخستین نشانه­های نفوذ نهضت پست مدرنیسم به ویژه گرایش تندیس گرایانه آن، در معماری معاصر ایران در ساختمانی عمومی دانست.

     معماری معاصر ایران –  تئاتر شهر تهران -Contemporary Architecture of Iran - The City Theater – Tehran

سامان دهی فضایی عناصر بنا
 

در ساختمان تئاتر شهر تهران، طراحی فضایی برای اجرای نمایش یا برگزاری کنسرت­های موسیقی، با امکانات و تجهیزات مناسب، همراه با بخش­های اداری، خدماتی و پشتیبانی از نیازهای اصلی طرح بوده است. عناصر فضایی در پلانی به شکل دایره و بر اساس هندسه آن به صورت متقارن حول محوری در راستای شمال – جنوب، ساماندهی و بر اساس دسته­بندی و کمترین تداخل عملکردها در چهار طبقه توزیع شده­اند. پایبندی و تبعیت از خواص هندسی فرم دایره در شکل گیری پلان­ها به وضوح قابل مشاهده است.

     معماری معاصر ایران –  تئاتر شهر تهران -Contemporary Architecture of Iran - The City Theater – Tehran

طبقه همکف از سالن اصلی، صحنه، بخش پذیرش و سالن انتظار تشکیل شده است. سالن انتظار، فضایی مرتفع به مساحت 462 متر مربع است و روشنایی آن با نور مصنوعی تامین می­شود. سالن اجتماعات، سالنی با پلان دایره شکل، در حدفاصل سالن انتظار و صحنه قرار گرفته است. این سالن با گنجایش 600 نفر طراحی شده است که ظرفیت طبقه همکف، 500 نفر می­باشد. بدین منظور، 13 ردیف صندلی در امتدادی منحنی به فاصله یک متر با اختلاف ارتفاعی معادل 1/0 متر، نسبت به یکدیگر طراحی شده­اند. در هر ردیف 40-38 صندلی وجود دارد. صحنه به صورت مستقیم با عمقی حدود 16 متر و دهانه­ای معادل 12 متر طراحی شده است. قاب صحنه، ارتفاعی حدود 9-7 متر دارد. کارگاه تولید دکور، در بخش زیرین صحنه قرار گرفته و ارتباط بین آن دو به کمک آسانسور برقرار می­شود. بخشی از اتاق­های تعویض لباس هنرمندان و فضاهای پشت صحنه در طرفین صحنه با امکان دسترسی مستقیم طراحی شده­اند. اتاق­های صدا، نور و کنترل، در فضایی حدفاصل سالن انتظار و سالن اصلی، در بخش شمالی پلان جای گرفته­اند.

     معماری معاصر ایران –  تئاتر شهر تهران -Contemporary Architecture of Iran - The City Theater – Tehran

     معماری معاصر ایران –  تئاتر شهر تهران -Contemporary Architecture of Iran - The City Theater – Tehran

طبقه اول از جایگاه تماشاچیان به ظرفیت 100 نفر، راهرو و اتاق­های بخش تشریفات تشکیل شده است. دو رشته پلکان به عرض دو متر، به موازات بدنه­های سالن اصلی، دسترسی از طبقه همکف به طبقه اول را میسر ساخته و به فضای انتظاری به عرض 7 متر با امکان دید به لابی طبقه همکف، منتهی می­شود. طبقه دوم به فضاهای اداری و سالن­های تمرین اختصاص یافته و با الگوی راهرو وسط و اتاق­ها در طرفین طراحی شده است. در بخش شمالی این طبقه، فضایی به مساحت 170 متر مربع برای اجرای نمایش ویژه کودکان طراحی شده است. طبقه سوم با عقب نشینی قابل توجهی از محیط پیرامونی، از دیگر طبقات متمایز می­شود. این طبقه از دو بخش مجزای فضاهای بالای صحنه و بخشی مرکب از کتابخانه، خیاط خانه، سرایداری و حراست تشکیل شده است. در زیرزمین، فضاهای خدماتی شامل رستوران، اتاق گریم، سرویس­های بهداشتی، انبار دکور و مانند آن قرار دارد و به لحاظ فضایی به دو بخش کاملا مجزا تفکیک شده است.

منبع: میرمیران، ه. و اعتصام، الف.، ١٣8٨، معماری معاصر ایران، شرکت طرح و نشر پیام سیما. تهران.

لینک مطلب قبل: ساختمان اداری جیپ تهران

آرش پوراسماعیل