یادداشت نویسنده

ما و پدرانمان در یک خیابان! 

Author Note
We and Our Fathers on a Street!

خیابان انقلاب، جمهوری و بافت اطرافشان در مرکز تهران، از جمله مکان­هایی است که قدم زدن در آنها و دیدن چندین باره ساختمان­هایشان، همواره بر هر معماری، جذاب و نشاط آور است. این ساختمان­ها که اغلب یادگار دهه 40 و 50 شمسی است، تاریخ زنده­ای از معماری معاصر کشورمان هستند و به نوعی میراث گرانقدری از پدرانمان برای ماست. پدرانی که معماری برای آنها مفهومی متفاوت از آنچه ما آموخته­ایم و آنچه ما ساخته­ایم، داشت. به جرات می­توان گفت، نسلی از معماران در گذشته پدید آمدند که پس از آن، هرگز تکرار نشدند. اینکه تکرار ناپذیری آن معماران به واسطه شرایط آموزشی، فرهنگی یا اجتماعی حاکم بر زمان آنها بوده یا چه چیز دیگری، مساله این نوشتار نیست.

      ما و پدرانمان در یک خیابان!

اکنون شرایطی بر جامعه حاکم شده و نسلی پا به عرصه نهاده که چه بخواهیم و چه نخواهیم با یک جهانبینی دگرگونه؛ متفاوت و گاه متضاد از پیشینیان خود می­اندیشد. حال اینکه این تغییر در نگرش­ها به واسطه جهانی­شدن صورت پذیرفته یا ضعف­های سیستم آموزش یا ناکارآمدی فرهنگی و اجتماعی، نیازمند مطالعه وسیعی است. آنچه مسلم است اینست که پهنه وسیعی از عرصه شهری در اختیار ماست. خیابان­های بی در و پیکری که آماده­اند تا نسل ما با یک ژست روشنفکری از هیچ حرکت خلاقانه­ای در حقشان فروگذار نکنند و آنچه شایسته است را به عرصه ظهور برسانند. نتیجه کار هم روشن است، شهرهای هزار چهره­ای که خلاقیت از در و دیوار آنها می­بارد و بی­آنکه بدانیم، نمود آجری و بتنی خود ما و تفکرات ما هستند.

      ما و پدرانمان در یک خیابان!

سئوال اینجاست که اگر معماران 50 سال پیش از آرامگاه­هایشان برخیزند و معماری اکنون ما را ببینند، به ما چه خواهند گفت؟ شکی وجود ندارد که اولین گفته­شان این خواهد بود که بروید و در خیابان­های خودتان بازی کنید. شما را چه به خیابان­های ما! حق هم دارند. پس برای آرامش ارواح آن معماران، بیایید در خیابان­های خودمان معماری کنیم و کاری به کار ساخته­های گذشته­گانمان نداشته باشیم. اگر نمی­توانیم از معماری آنان به درستی محافظت کنیم، لااقل چیزی به آنها اضافه نکنیم و جداره­های زیبای شهریشان را با خلاقیت­های بلاوصف خودمان به بی­راهه نبریم. قطعا اگر به نوای روح پدرانمان گوش فرادهیم، هرگز شاهد این اتفاق نخواهیم بود که در یک خیابان با آنان شریک شویم و در نتیجه قضاوت را به آیندگان خواهیم سپرد تا در مورد دغدغه­ها و افکار هر نسل با سرکشی به خیابان­های آن نسل به درستی قضاوت کنند.

     ما و پدرانمان در یک خیابان!

لینک مطلب قبل: معمای دو سیستمی

آرش پوراسماعیل