باهم بخوانیم

نظریه استمرار و تداوم معماری ایرانی
برگرفته از معماری میرمیران

Read Together
Continuity Theory of Persian Architecture
From Mirmiran Architecture

اصول، مبانی و الگوهای معماری ایرانی

چگونگی بکارگیری اصول، مبانی و الگوهای معماری ایرانی و تبدیل آنها به خط و طرح، پایان بخش مباحث نظری میرمیران است. از نظر او اگرچه ما در معماری ایرانی ترکیب و تکثیر اشکال و پیچیدگی آنها را داریم اما می­توان به اصول و مبانی و الگوهایی دست یافت که حضور دائم در معماری داشته و با صورت­های گوناگون و تکامل یافته خود را نشان داده­اند.
"با حضور ممتد در دوره­های بعدی (اصول و مبانی و الگوها) تکامل و پالایش یافته، دارای هویتی مستقل از زمان شده­اند و مفهوم عامی را از یک الگو یا عنصر معماری اولیه می­دهند که شان تجریدی یافته و دارای تصویر ذهنی و حامل بار عاطفی است. اگر بپذیریم که این کیفیت معروض زمان نیست، بار دیگر اجازه خواهیم یافت که از آنها در شکل تجریدی خود در معماری استفاده کنیم".
همین روند درباره بکارگیری مفاهیم و مضامین فرهنگی و تبدیل آنها به یک بیان معماری دیده می­شود. بنظر میرمیران، مفاهیم و مضامین فرهنگی نباید به صورت مستقیم در معرض خلاقیت فضایی قرار گرفته و به یک اثر معماری تبدیل شوند بلکه باید در یک روند خلاقیت فکری از یک تجریدی عبور کنند و به یک بیان یا ایده معمارانه بدل شوند و خلاقیت فضایی، پس از آن به تلاش برای تحقق بخشیدن به این ایده معمارانه برخیزد.

خواندن معماری از زاویه فضایی

آنچه تاکنون آمد مباحث نظری است که با هدف پیوند گذشته، حال و آینده شکل گرفته است. تمرکز اصلی بحث بر دست­یابی به الگوهای بی­زمان و بی­مکان بوده که بوسیله خواندن معماری قابل انجام است. میرمیران بدین وسیله توانسته است ابزاری را برای خواندن معماری گذشته نیز ارائه نماید. مانند دیگر محققین، موضوع انتخاب یک دوره تاریخی و سنجش آن دوره با دوره­های گذشته آن نخستین اقدام است. او دوره قاجار را انتخاب نموده و از "زاویه فضایی" به آن نگریسته است. دلایل این انتخاب بدین شرح است:
  
-  افزایش خلاقیت­های فضایی
  
-  تنوع فضاهای بیشتر
 
-  خلق فضاهای نوین
 
-  دستیابی به گشایش و سبکی بیشتر فضاها
 
-  تکامل الگوهای قدیمی معماری ایرانی در جهت گسترش فضا
  
چنین نگاهی به تاریخ معماری بسیار شبیه به نگاه زوی است. زوی نیز با ارائه نظریه فضای داخلی معماری و حرکت در آن، چندین قرن معماری جهان را مرور و ارزش گذاری نمود. همین روش به وسیله میرمیران و از "زاویه فضایی" آمده است.

منبع: معماریان، غ.، ١٣٨۶، سیری در مبانی نظری معماری، سروش دانش، تهران.

لینک مطالب قبل: باهم بخوانیم

ادامه مبحث آینده:  ارزش گذاری فضایی 

آرش پوراسماعیل



موضوعات: