مسابقه معماری

مبانی داوری در مسابقات معماری

Architecture Competition
Principles of Arbitration in Architectural Competitions

 
R شفافیت سازماندهی از پلان سایت تا پلان ساختمان
 

اگر سازماندهی پلان و مقطع شفاف باشد، آن وقت هر چیز دیگر ساختمان سر جای خودش قرار می­گیرد.
 

R نظم
 

نظم می­تواند از این راه­ها تحقق یابد: تقارن (یا عدم تقارن) و تعادل؛ تکرار عناصر سازمانی یا سازه­ای مانند شبکه، چهارچوب و درگاه؛ نوسان بین عناصری در مقیاس­های گوناگون.

R بیان و بازنمایی
 
ظاهر ساختمان می­تواند این اطلاعات را به ما بدهد: کاربری ساختمان؛ جایگاه ساختمان در نظم شهر یا شهرک؛ انواع فضاهای موجود در ساختمان؛ چگونگی گردهمایی و سازماندهی ساختمان.

R بجا بودن بلند پروازی معمارانه
 

معماری می­تواند بیش از اندازه پر سروصدا و یا بی سروصدا باشد. در محیط ساخته شده مکان­هایی برای قیل و قال و همچنین آرامش وجود دارد که هر دو نوع مکانها با زمینه پروژه و موقعیت و هدف آن در ارتباط هستند.

R یکپارچگی و صداقت
 
آیا آنچه که می­بینید همان چیزی است که بدست می­آورید؟ اگر اینگونه باشد پلانها، مقاطع، نماها و جزئیات بطور آشکار با یکدیگر در ارتباط خواهند بود و تصویری یکپارچه از طرح پیش روی شما قرار می­دهند.

R زبان معماری
 

طراحی ساختمان مستلزم این است که انتخاب کنیم آیا بنا را بیشتر به شکل یک دیوار نشان دهیم یا سازه قاب؛ از الگوهای توپر استفاده کنیم یا توخالی؛ سایه را به کار گیریم یا روشنایی و ... در طرح خوب این انتخاب­ها گریز ناپذیرند و پیوندی مشخص با ایده پروژه و محیط آن دارند؛ در ساختمان ضعیف، اغلب اینگونه انتخاب­ها دلبخواهی به نظر می­رسند.

R مقیاس
 
مقیاس مسئله­ای نسبی است؛ طرح خوب، مسئله مقیاس را در همه مراحلش از پلان اصلی گرفته تا جزئیات حل می­کند.

R هماهنگی و تضاد
 

طراح خوب به پیوند طرح با زمینه­اش توجه دارد. این بدان معنا نیست که یکی از اهداف طرح باید حتما جا افتادن آن باشد.

R جهت گیری، نما و وجه
 

در جهت گیری ساختمان باید به مصرف انرژی و طراحی شهری توجه شود. دید پنجره و دیدن آسمان و آب و هوا به همان اندازه خانه­ها در اداره­ها و بیمارستان­ها نیز مهم هستند.

R جزئیات و مصالح
 

کیفیت پلان، مقطع و نما باید با توجه به جزئیات تحقق یابد؛ یاس آور است که ببینیم پروژه­ای خوش آتیه به خاطر نبود ظرافت در جزئیاتش شکست می­خورد. نوع مصالح نیز به همین اندازه اهمیت دارد.

R سازه، خدمات محیطی و مصرف انرژی
 
در ساختمانی خوش طرح راه کارهای رویارویی با این مسائل از همان پلان و مقطع و نما مشخص است.

R انعطاف پذیری و سازگاری پذیری
 

شیوه کاربری ساختمان یا بخش­هایی از آن به احتمال زیاد در طول عمر ساختمان تغییر می­کند. فناوری­های به کار رفته در ساختمان نیز تغییر خواهد کرد. ساختمان خوب، انعطاف پذیر (توانا به پذیرش تغییرات بی­آنکه تا جای ممکن تغییر عمده­ای در بنا صورت گیرد) و سازگار پذیر (توانا به تغییر یافتن و گسترده شدن آسان در صورت نیاز) است.

R پایداری
 

برای آنکه فضای شهری، ساختمان یا پلان اصلی، خوش طرح باشد باید از نظر اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی پایدار باشد. این بدان معناست که به جای بازده اقتصادی کوتاه مدت، به هزینه­های بلند مدت، به منابع طبیعی،  انرژی، کارایی و مسئولیت پذیری، به کاهش تولید زباله و انتشار آن در زمین، هوا و آب به هنگام ساخت و ساز و استفاده از بنا و رسیدگی موثر به خواسته­های سهامداران در سرتاسر فرایند برنامه ریزی، طراحی و ساخت بیاندیشیم.

R طراحی فراگیر
 

ساختمان باید امکان دسترسی را به یک اندازه در اختیار همگان قرار دهد. این بدان معناست که دسترسی فیزیکی، احساسی و ذهنی از همان آغاز پروژه در نظر گرفته شود و بصورت کامل ادامه یابد تا از کارهای ترمیمی پرهزینه جلوگیری شود.

R زیبایی شناسی
 

نباید ترسی داشته باشیم که چنین سئوالی درباره ساختمان بپرسیم: آیا زیباست؟ زیبایی هم به همان اندازه پاسخگویی مناسب به نیازهای کاربردی ساختمان ارزش دارد.

منبع: پیوسته، ب.، جشنواره معماری جهان، مجله معمار، شماره ۵١.

 آرش پوراسماعیل