نقد معماری - 6

دگرگونی - رضا دانشمیر

Critic of Architecture - 6
Evolution - Reza Daneshmir

     دگرگونی - رضا دانشمیر

یکی از موضوعاتی که در چند سال اخیر در کنار طراحی و اجرای پروژه­های مختلف شهری به آن پرداخته­ام، جستجو برای یافتن روش­ها و ایده­هایی برای کار کردن با میراث معماری کهن ایران و ابداع زوایای دید نوین به آن است.
با گذشت زمان و افزایش تجربه حرفه­ای و درگیری با سایت­ها و موضوعاتی که به نحوی در مجاورت ساختارهای کهن بوده­اند، کم کم این موضوع به صورتی طبیعی و ملموس آشکار گشت که می­بایست حود را برای این مواجهه آماده نمایم. چگونگی این مواجهه، اساس تفکر من را در این چند سال شکل داده است. معماران آکادمیک ایران در گذشته، اساسا دو موضوع اصلی را در قبال معماری قدیم این سرزمین اتخاذ نموده­اند:

1- نفی

2- تکرار

هر دوی این گرایش­ها، فاقد جامعیت و تک بعدی می­باشند. ایده نفی، گذشته را فاقد کارایی و بنابراین نادیده می­انگارد و ایده تکرار به زمان حال و ارزش­ها و تغییرات آن بی­توجه.
ایده سومی قابل بررسی و جستجو است و آن ایده "بلوغ" است، که در عین توجه به گذشته و دستاوردهای آن، تغییر، پویایی و دگرگونی را به همراه داشته و سعی در اکتشاف آن چیزی دارد که در زمان حال، پنهان و ناشناخته و نامفهوم است.
ایده "بلوغ" تنها به معنای تغییر ساده تکنولوژی، با حفظ ساختار قدیم نیست. این ایده قبلا مورد توجه بوده و حاصلی به همراه ندارد، بلکه خواستار تغییر بنیادین ساختاری است، همانند تغییری که کودکی را به جوانی برومند و یا پیچیده­تر از آن تبدیل کرم ابریشم به پروانه است. بنابراین با آنکه هیچ عضوی از اعضای بدن یک کودک در این دگرگونی ثابت نمانده و تناسبات و فرم آن نیز دچار تحول گردیده است، اما ارتباط و پیوند به طرزی درونی و دگرگون وجود دارد.

منبع: دانشمیر، ر.، دگرگونی، مجله شارستان، شماره ٢٣ - ٢٢.

 آرش پوراسماعیل



موضوعات: نقد معماری