در حاشیه معماری - ١ 

اینترنت، تکنولوژی اطلاعات یا توهم نارسیسی
  

 On Fringe of Architecture - 1
Internet, Information Technology or Narsysysm

نارسیس به معنای توهم زدگی در اسطوره یونانی، نام جوانی است که تصویر خودش رادر آب می بیند و آن را به جای فرددیگری می­گیرد.گسترش و تداوم وجودی نارسیس که درآب منعکس شده است تا آنجا بر ادراک اواثر می­گذاردکه نارسیس بنده­ و شیفته  تصویرش در آب می شود.او شیفته چیزی می شود که از جنس خودش نیست،هرچند انعکاسی از وجود اوست و درواقع نوعی گسترش وجودی خود او محسوب می شود .
نکته قابل تامل در این اسطوره  آن است که نشان می­­­دهد افراد به سرعت تحت تاثیر گسترش وجودی خودشان قرار می گیرند،  گسترش وجودی که نه از جنس بشر بلکه بر مبنای ماهیتی متفاوت است .
با این مقدمه می توان دریافت که تمامی ابزار و وسایلی که در سایه تکنولوژی برای گسترش حواس آدمی تولید شده است، منشاء در خواست بشر برای تداوم گسترش وجودی خویش دارد و در واقع تکنولوژی چیزی نیست جز گسترش وجود مادی آدمی.
یکی از تکنولوژی های پرکاربرد امروزه، وسایل تکنولوژی ارتباطات می باشد، ابزارهایی که با اختراع تلگراف آغاز شد و دامنه آن به تلفن، ماهواره و اینترنت گسترش یافت . با شروع قرن جدید انسان مرزهای الکترونیک و میکروچیپ ها را درنوردید و دوران جدیدی با تکنولوژی اطلاعات آغاز گردید. عصری که در آن به راحتی می توان در چند ثانیه  به میلیون ها پایگاه اطلاع رسانی به وسعت دهکده جهانی دست یافت، از آخرین اخبار و اطلاعات آگاهی  یافت و یا حتی در جریان تلاش ها ، احساسات و  عواطف  تک تک کاربران اینترنت­که همانا مخاطبان این جامعه نوظهور هستند قرارگرفت.اما دامنه کاربرد ابزار به اینجا ختم نشده بلکه هر روزه تحولی جدید و ایده ای نوین مطرح می شود  و چنین گسترش  وجودی مرزهای تخیل را در می نوردد. شاید نمونه روشن این ادعا در سالهای اخیر ظهور پدیده  وبلاگ نویسی باشد که انعکاسی نوین از وجود فردی افراد در پهنه جهانی فراهم  آورده است. انعکاسی از تک تک سلول های پراکنده ای که در کنار یکدیگر ساختاری نوین  ایجاد کرده اند، ساختاری  سیال و روبه رشد اما متفاوت از ماهیت حقیقی افراد، ساختاری نوین در یک فضای مجازی.
حال می­توان گفت تخیل درپهنه ای وسیع تر ودر فضایی دیگر خودرا بروز داده و اندیشه به جریانی از اطلاعات در پهنه ای جدید تبدیل شده است. امابا تمام این تفاسیر می­توان دریافت که­نفس وسایل تکنیکی ارتباطات، انسان تکنیک زده امروزی را دچار" توهم نارسیسی" نموده است. بدین معنی که وابستگی تنگاتنگ و مداوم تکنولوژی با انسان او را همانند نارسیس در یک  وضعیت توهم و ناآگاهی  قرار داده است، بدین سان که انسان توهم زده میان وسیله وپیام تفاوت قائل شده و چنین پنداشته­که ابزارهای تکنولوژیکی، اصولابی­طرف و خنثی هستند، درصورتی که حقیقت اینست که محتوای هر وسیله، خصیصه ذاتی آن را از نظر ما پنهان می کند و گسترش وجودی آن در فراسوی وجود حقیقی آدمی تحقق می­یابد وتاثیر خود را بر ماهیت وجود آدمی می­گذارد. شاید اکنون نوبت آن فرا رسیده که باورکنیم تکنولوژی بی­طرف نیست و شاید وسیله همان پیام است.

آرش پوراسماعیل