آموزه­های معماری

معماری و فضای نمایشگاهی - بخش اول 

Course Of Architecture
Architecture & Expositional Space - First Part

اگر با دیدن عنوان "معماری و فضای نمایشگاهی"، به یاد بناهایی همچون "کریستال پالاس"، "برج ایفل"، "مرکز پمپیدو" و ... می­افتید، چندان به بی­راهه نرفته­اید. اصولا فضاهای نمایشگاهی یکی از دستاوردهای دوران مدرن است. شاید پیش از انقلاب صنعتی، فضای نمایشگاهی به معنای امروزین آن هرگز وجود نداشت. به واقع تولید انبوه کالاهای صنعتی، خدمات نوین و دستاوردهای روزمره تکنولوژیکی نیازمند عرصه­ها و فضاهای جدیدی برای نمایش آن به عموم بود که تا پیش از انقلاب صنعتی وجود چنین فضاهایی بی­معنی می­نمود.
 
        معماری و فضای نمایشگاهی - کریستال پالاس
 
آنچه با مطالعه سابقه یک و نیم قرنی فضاهای نمایشگاهی از پیدایش کریستال پالاس در سال 1851 تاکنون می­توان فهمید ارتباط معنی دار طراحی فضاهای نمایشگاهی با تکنولوژی­های جدید ساختمانی است. شاید هیچ بنای معماری به اندازه بناهای نمایشگاهی تا این حد متاثر از تکنولوژی­های جدید و به روز بشر نبوده است. به همین اندازه ماهیت انقلابی و تاثیر گذاری چنین بناهایی بر سبک­های معماری جدید را نمی­توان نادیده انگاشت. کریستال پالاس در سال 1851 به واقع انقلابی در استفاده از شیشه و فلز بود. بی­دلیل نیست که در مقدمه هر روایتی از معماری مدرن نیم نگاهی به این غول شیشه­ای انداخته می­شود. برج ایفل نیز به عنوان نماد نمایشگاه جهانی پاریس در سال 1889 سمبل تکنولوژی و پرچم­دار مرتفع­ترین بنای روزگار خود بود. مرکز پمپیدو هم که در سال 1971 در دل بافت تاریخی شهر پاریس شکل گرفت یکی از جنجالی­ترین و تاثیرگذارترین بناهای قرن بیستم به شمار می­آید.
  
               معماری و فضای نمایشگاهی - برج ایفل
 
بنابراین می­توان چنین نتیجه گرفت که تبعیت معماری فضاهای نمایشگاهی از تکنولوژی و همسویی آن با محصولات جدید از 150 سال پیش تاکنون بصورت مستمر ادامه داشته است. فضای نمایشگاهی در حقیقت جایی است که در آن نمایش نوآوری، خلاقیت، تکنولوژی و فناوری جدید، تجارت و رقابت نقش عمده­ای بازی می­کند. امروزه فضاهای نمایشگاهی در دو مقیاس کل و جزء منبعث از تکنولوژی­های جدید گردیده است. در مقیاس کلان، می­توان به معماری خود نمایشگاه اشاره کرد. در این بخش نکات زیر مورد توجه قرار می­گیرد:
- مکان گزینی نمایشگاه در بافت شهری یا خارج از آن
- نقش و عملکرد خاص این فضاها
- مفهوم و ایده طراحی فضاها
- ترکیب بندی و عناصر متشکله این فضاها و ارتباطات فضایی آنها
- تاثیرات تکنولوژیک بر طراحی و ساخت
- تاثیرات محیطی این فضاها بر بستر و پیرامون خود
 
        معماری و فضای نمایشگاهی - مرکز پمپیدو
 
در مقیاس خرد، طراحی هر یک از بخش­های نمایشگاه نظیر غرفه­ها و فضاهای اختصاصی شرکت­ها مد نظر می­باشد. این بخش­ها اغلب جنبه موقتی داشته و طول عمر کوتاهی دارند ولی از آنجا که این فضاها به منزله شناسه هر شرکت می­باشند اغلب با وسواس و دقت فراوان به طراحی معماری آنها پرداخته می­شود. اکنون با وجود تکنولوژی­های جدید نظیر پانل­های نمایش، تکنولوژی LED و صدها فناوری جدید در نور و صدا، هر یک از این غرفه­ها به تجربه جذابی از فضا و معماری برای بازدیدکنندگان آن تبدیل شده است. با چنین تنوعی از تجارب بصری به همراه آشنایی با خدمات و کالاهای جدید در یک فضای جذاب، همه ساله بر خیل عظیم بازدید کننده­گان از نمایشگاه­ها افزوده می­شود. علاوه بر این، نمایشگاه­ها بهانه­ای می­گردند تا جمعیت فراوانی از نقاط مختلف جهان برای بازدید در یک محل گردهم آیند. قطعا نتیجه چنین تعاملاتی را بر شاخص­های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی یک جامعه در حال گذار نمی­توان نادیده گرفت.

آرش پوراسماعیل